Αγορά πετρελαίου: Η εικόνα δύσκολα θα διαφοροποιηθεί στο μέλλον

Τα παράγωγα πετρελαίου για τις αρχές του 2020, αυτή τη στιγμή διαπραγματεύονται σε λιγότερο από 60 αμερικανικά δολάρια. Στην πλευρά της προσφοράς, η αμερικανική παραγωγή σχιστόλιθου ή «σφιχτού” πετρελαίου, μπορεί να ανταποκριθεί στις μεταβολές των τιμών πιο γρήγορα από ό,τι μπορεί η συμβατική παραγωγή.

www.onalert.grΣύμφωνα με εκτιμήσεις, το αμερικανικό σχιστόλιθο πετρέλαιο είναι οικονομικό, όταν παράγεται με κόστος στα 58 δολάρια το βαρέλι. Επομένως, η αύξηση της προσφοράς από τις ΗΠΑ θα μπορούσε να επιβραδύνει τις αυξήσεις των τιμών παγκοσμίως, υψηλότερα από αυτό το επίπεδο. Παράλληλα, στα μέσα του 2016, τελειώνουν οι κυρώσεις στον ιρανικό πετρελαϊκό κλάδο. Το Ιράν θα μπορούσε σύντομα να προσθέσει περί το 1 εκατ. βαρέλια ημερησίως στην παγκόσμια παραγωγή, αυξάνοντας την πλεονάζουσα παραγωγική ρευστότητα.

Από την πλευρά της ζήτησης, η Κίνα μετακινείται αργά από την βαριά ενεργοβόρα βιομηχανία προς τις εγχώριες και αστικές υπηρεσίες, συνεπώς οι ρυθμοί ανάπτυξής της αναμένεται να μειωθούν. Η ανάκαμψη στην ευρωζώνη, μετά και το σκάνδαλο της VW είναι επισφαλής. Οι προβλέψεις του ΔΝΤ για την παγκόσμια ανάπτυξη, αναθεωρήθηκαν αρνητικά. Αν σε αυτό το στοιχείο, προσθέσουμε και τη συνολική αύξηση της ενεργειακής απόδοσης, τότε είναι εύκολο να υποθέσουμε πως η αγορά βρίσκεται αντιμέτωπη με μια μειωμένη ζήτηση για πετρέλαιο.

Οι χαμηλές τιμές του πετρελαίου, αν διατηρηθούν για μεγάλο διάστημα, είναι πολύ πιθανό να δημιουργήσουν στην Ε.Ε. προβλήματα εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας. Οι χαμηλές τιμές πλήττουν τα κέρδη των χωρών εξαγωγής πετρελαίου. Από το 2011 οι κυβερνήσεις στη Μέση Ανατολή έχουν αυξήσει τις κοινωνικές δαπάνες, σε μια προσπάθεια να διατηρήσουν την κοινωνική συνοχή, στον απόηχο των εξεγέρσεων της Αραβικής Άνοιξης. Στο άμεσο μέλλον η διατήρηση αυτών των δαπανών θα είναι δύσκολη.

Σε πολλές χώρες που εξάγουν πετρέλαιο, αυτοί που ελέγχουν τον πετρελαϊκό πλούτο, ελέγχουν το μεγαλύτερο μέρος της οικονομίας. Εάν τα προσδοκώμενα πετρελαϊκά έσοδα μειωθούν σε χώρες όπου εθνικές, φυλετικές ή θρησκευτικές κοινότητες συναγωνίζονται για πολιτική επιρροή -όπως σε πολλές χώρες στη Μέση Ανατολή- αυτό μπορεί να γίνει ένα κοκτέιλ αστάθειας και σύγκρουσης, με αποτέλεσμα να υπάρξουν παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τρομοκρατία και μεταναστευτικές πιέσεις.

Η ρωσική οικονομία επίσης εξαρτάται πολύ από το πετρέλαιο. Εάν επιμείνουν οι χαμηλές τιμές πετρελαίου, ο πρόεδρος Vladimir Putin θα πρέπει να διαλέξει μεταξύ της διατήρησης των κοινωνικών δαπανών και της περικοπής μέρους του ακριβού προγράμματος εκσυγχρονισμού της άμυνας. Αν και η Ρωσία παραμένει ευάλωτη στις διακυμάνσεις της τιμής του πετρελαίου, κάτι που θα έπρεπε να πείσει τον Putin να διαφοροποιήσει την ρωσική οικονομία, ο Putin ίσως να προτιμήσει να αποσπάσει την προσοχή της κοινής γνώμης με στρατιωτικές περιπέτειες στο εξωτερικό. Αξίζει να θυμόμαστε ότι ο πρόεδρος του Ιράκ, Saddam Hussein, εισέβαλε στο γειτονικό Κουβέιτ το 1990, στη διάρκεια μιας περιόδου χαμηλών πετρελαϊκών τιμών.

Ο ρόλος των ΗΠΑ, τόσο στις παγκόσμιες αγορές πετρελαίου, όσο και στην πολιτική σκηνή της Μέσης Ανατολής, είναι πιθανό να διαφοροποιηθεί. Το αμερικανικό σχιστόλιθο πετρέλαιο αναμένεται ότι θα συνεχίσει να ασκεί πτωτικές πιέσεις στις τιμές. Οι ΗΠΑ φιλοδοξούν να ξεπεράσουν τη Σαουδική Αραβία σε δυναμικότητα παραγωγής και ενδεχομένως να αμφισβητήσουν την συνοχή του OPEC.

Στην Ευρώπη, η επίδραση της χαμηλής τιμής του πετρελαίου είναι μικτή. Οι οικονομικές επιδράσεις είναι σαφώς θετικές: οι χαμηλές τιμές πετρελαίου τονώνουν τα εισοδήματα των νοικοκυριών και μειώνουν το κόστος παραγωγής. Το τόξο της αστάθειας όμως γύρω από τη νότια και ανατολική περιφέρεια της Ευρώπης, η οποία είναι γεμάτη από χώρες-εξαγωγείς πετρελαίου, μπορεί να οδηγήσει σε περισσότερες περιφερειακές συγκρούσεις, σε έναν αυξημένο κίνδυνο τρομοκρατίας, σε νέες μεταναστευτικές ροές και σε περισσότερη πίεση στις χώρες της ΕΕ που προσπαθούν να αντιμετωπίσουν την μαζική μετανάστευση.

Ένας κόσμος με χαμηλές τιμές πετρελαίου θα απαιτήσει επενδύσεις στην ανάπτυξη, κονδύλια για ανθρωπιστική βοήθεια και ικανές στρατιωτικές δυνάμεις για να εγγυηθούν την ασφάλεια.

Πετρελαϊκές τιμές που δεν είναι ούτε πολύ υψηλές, αλλά ούτε και πολύ χαμηλές, είναι καλές από την άποψη της εξωτερικής πολιτικής. Συχνά όμως η πετρελαϊκή αγορά τείνει να υπερβάλλει και στις δύο περιπτώσεις. Μια «χρυσή μέση” τιμή για την ώρα φαίνεται δύσκολη. Η Ευρώπη μάλλον θα πρέπει να ετοιμαστεί για το γεγονός ότι η γειτονιά μας θα παραμείνει ταραχώδης, για όσο διάστημα κυβερνά το φθηνό πετρέλαιο.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s